بۆ یەکەم جار توانای پێناسەی پرسی کوردستانی پەیدا کردووە و هێمای ئەم توانستە شەپۆلێکی بەهێزی سەربەخۆییخوازیی بەرەی نوێی کوردستانە کە لە نێو شکستێکی گەورەی فکری و پەیمانشکێنی ڕێکخراوە سیاسییەکان سەری هەڵداوە. ئەم بەرز بوونەوەی ئاگاییە لەسەر بنەمای هەڵسوکەوتی خودموختارانەی وەرگیراو لە ڕوانینی پەیوەندیدار بە نەریتی کوردییەوەیە. بەپێچەوانەی بێباوەڕیی کەسایەتی سیاسی بە کۆمەڵگای کوردستان، ناسنامە و زمانی کوردی هاوکات لەگەڵ هێرشی داگیرکەران لەسەری توانای پێشکەشکردنی فۆرمێکی نوێی بە کۆمەڵگای خۆی هەیە. ئەم جۆرە لە فۆرمی کوردانە بۆ ژیان و ڕاڤەی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان هاوشێوە لەگەڵ نەریتخوازی نییە بەڵکوو خۆی بەرهەمهێنەریی نەریتە بۆ خواستەکانی داهاتوو
خەباتی کورد لە رۆژھەڵات مەرج نیە رێک بەو رێچکەیدا بڕوا کە ئێمە رۆیشتین! یەکێک لە پرسە ھەرە گرینگەکان پێشمەرگایەتی و ئەو شێوە لە خەباتی چەکداریە کە جێگای سرنجی جیدی و لێ خۆرد بوونەوەی قووڵ و ھەمە لایەنەیە. ئێمە لە کۆمەڵگای رۆژھەڵات خاوەنی خەباتێکی مەدنی و گشتگیر و پێشکەوتووین ھەر جووڵەیەکی ئانارشیستی و رواڵەتی وتوند و تیژی بێ پاساو گورزی کاریگەری لێدەدا کە قەرەبوو نابێتەوە
وێڕای ڕێز بۆ خەباتیان وە ئەگەرچی گران و ناڕەوایە حیزبە فیدرالیستەکان بخرێنە ئەم ڕیزبەندییە، بەڵام لە کۆتاییدا پلاتفۆڕم و سیاسەتی ڕۆژ(ئێستە)ی حیزبە فیدرالیستەکان ئەگەر ڕێگر نەبێت لەبەر دەم ڕزگاری کوردستاندا، داگیرکاری بەشێوەی کۆتایی(ultimate) ناڕەوێنێتەوە. لە ڕوانگەی حیزبە فیدرالیستەکانەوە، خەباتی سەد ساڵەی نەتەوەی ئێمە لە ڕۆژهەڵات، لە سمکۆی قارەمانەوە بگرە هەتا سەرۆک کۆماری شەهید و فوئاد مستەفا سوڵتانی ڕابەر و قاسملووی نەمر و ٣٠ هەزار شەهیدی کورد لە ڕۆژهەڵات، بۆ درووستکردنی ئێرانی فیدرال و دیموکراسی تەوافقی بووە
پڕۆژەی “دروست‌کردنی نەتەوەی ئاشووری” و دواتریش دامەزراندنی “دەوڵەتی ئاشوور” لەسەر زۆرینەی خاکی کوردستان، پڕۆژەیەکی ئیستیعماری ئەورووپی (و بەتایبەت ئینگلیز) بوو کە لە کۆتاییەکانی سەدەی نۆزدەهەمدا بە فیعلی کاری لەسەر کرا. ئامانج لەم پڕۆژەیە دامەزراندنی دەوڵەتێک بوو بۆ مەسیحییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست
روخانی به‌عس و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی سوپا خوێنڕیژه‌که‌ی به‌عسیه‌کان، هه‌ڵته‌کاندنی ته‌واوی داموده‌زگا سه‌رکوتکه‌ره‌کانی به‌عس، گه‌وره‌ترین مه‌ترسی له‌سه‌ر و پاشه‌ڕۆژی گه‌لی کورد سڕییه‌وه‌، که‌ خۆی له‌ سێکوچکه‌ی ته‌رحیل و ته‌عریب و ته‌بعیس دا ده‌بینییه‌وه‌
ئه‌‌م تیۆرییه‌‌ تێزێكی قه‌یرانساز و باوه‌، هه‌روه‌ك پیده‌چێ هه‌مووتان بزانن ئه‌‌م تێزه‌ تاڕاده‌یه‌‌كی زۆر له‌‌گه‌‌ڵ شێوه‌ بۆچوونی باسی خه‌‌ڵك سه‌‌باره‌ت به‌‌ ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌‌ڵاتی سیاسی هاوئاهه‌نگه‌‌. رێژه‌یه‌‌كی زۆر له‌‌سه‌‌ر ئه‌‌و باوه‌ڕه‌ن كه‌‌ ده‌وڵه‌ت و حكوومه‌‌ت ئه‌‌و رۆله‌‌ی له‌‌ رابردوودا بوویه‌‌تی دۆڕاندوویه‌‌تی. ده‌ڵێن زۆرینه‌‌ی خه‌‌ڵك حه‌‌زێكیان بۆ سیاسه‌‌ت نه‌‌ماوه‌ و هه‌ر بۆیه‌‌ بۆ وێنه‌‌ تێكه‌‌ڵی بزووتنه‌وه‌ی دژه‌ جیهانیبوون ده‌بن. ئه‌‌وانه‌‌ له‌‌و بڕوایه‌‌دان كه‌‌ دیموكراسی به‌‌هۆی سه‌‌رهه‌ڵدانی بڕیاردان له‌‌ چوارچێوه‌یه‌‌كی نوێدا سواوه‌ و بێكه‌‌ڵك بۆته‌وه‌
پرۆژەی ئیرانیزاسیۆن تەنیا بەئیرانیکردنی کورد نییە، بەڵکو گەڵاڵەیەکە دژی کوردستان وەکو #خاک. بەم واتایە ترازندنی خاک لە دەستی کورد و خۆبەخاوەنکردنی ئەم خاکە وەک گەنجینەیەکی مەزن، واتا #نیومانگی_بەپیت واتا ئەو جێگایە کە #هیلالی_شیعی تێدا وێنا دەکەن. ئەو نیومانگەی کە هەناوی کوردستانی مەزنە کە سەردەمانێکی پێش کۆلۆنیالیسم، جۆگرافیایەکی مەزنتر لە چوار دەوڵەتی داگیرکەری خۆی دادەپۆشی